X
تبلیغات
مینیاتور


 نقاشی‌های رومانتیک از "Daniel F.Gerhartz"


دانیل اف گرهارتز هنرمندی که در سال 1965 در ویسکانسین امریکا به دنیا آمد. جایی که او در حال حاضر با همسرش جنیفر و سه فرزندش در آنجا زندگی می کند. علاقه او به هنر در سال های اولیه نوجوانی آغاز شد و موفقیت های چشمگیر فراتر از سن او نتیجه یک عمر زندگی آمیخته با شاهکارهای او بود.

نقاشی های دانیل به گونه ای خاص سرشار از صداقت، آسودگی و سرشار از احساساتی آشکار است. او به شکلی ماهرانه و رومانتیک ارتباط با مناظر و محیط را اهمیت می بخشد، روابط شخصی و فرم واقعی چهره و استیل انسان‌ها را در هم می‌آمیزد و آنچه که در این ایمیل خواهید دید را برای شما می‌آفریند. او با انتخاب چهره‌هایی خاص چالش‌های رنگ و نور و احساسات را به تسخیر خود در آورده و آثاری با کیفیت و زیبا را به همگان معرفی می‌کند. اکثر زنان در نقاشی‌های او لباس‌هایی خاص و رویایی پوشیده اند و اغلب اوقات این نوع جاذبه دراماتیک نقاشی‌هایش موجب شهرت او را فراهم آورده اند.


loading.gif
 لطفا تا باز شدن كامل عكسها شكیبا باشید
در صورتی که هر یک از عکس ها باز نشد بر روی آن راست کلیک کرده و گزینه Show Picture را انتخاب كنید

گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.net


گروه اینترنتی پرشیـن استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.net


گروه اینترنتی پرشیـن استـار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.net


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتـی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.net


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشیـن استـار | www.Persian-Star.net


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشیـن استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.net


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشیـن استـار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.net


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org


 

نوشته شده در  سه شنبه چهاردهم تیر 1390  توسط گودرزی  | 


نقاشی عمل بکار بردن رنگ دانه محلول در یک رقیق کننده و یک عامل چسپاننده (یک چسب ) بر روی یک سطح (نگهدارنده) مانند کاغذ ، بوم یا دیوار است. این کار توسط یک نقاش انجام می شود. این واژه بخصوص زمانی به کار می رود که این کار حرفه شخص مورد نظر باشد. قدمت نقاشی در بین انسانها ، شش برابر قدمت استفاده از زبان نوشتاری است.

در قیاس با نقاشی ، طراحی ، سلسله عملیات ایجاد یک سری اثر و نشانه با استفاده از فشار آوردن یا حرکت ابزاری بر روی یک سطح است.

یک روش قابل اجرا برای تزئین دیوارهای یک اتاق با استفاده از نقاشی در ساختار جزئیات کار موجود است.

این مقاله بیشتر درباره نقاشی وری سطوح به دلایل و اهداف هنری است . نقاشی از نظر بسیاری افراد، در زمره مهمترین شکلهای هنر قرار دارد.



تاریخ نقاشی

قدیمی ترین نقاشی ها در دنیا که متعلق به حدود 32000 هزار سال قبل می باشد، در گروته شاوه فرانسه قرار دارد. این نقاشی ها که با استفاده از افرای قرمز و رنگ دانه سیاه حکاکی و رنگ شده اند، تصاویری از اسب ها ، کرگدن ها، شیرها، بوفالوها و ماموت ها را نشان می دهند. اینها نمونه هایی از نقاشی در غار هستند که در تمام دنیا وجود دارند.

امروزه ،بسیاری از آثار شناخته شده و مشهور هنری مانند مونالیزا نقاشی هستند. در حال حاضر اختلاف نظرهای جزئی در مورد کاملا هنری بودن آثاری که به روشهای غیر سنتی و با روش های غیر از شیوه های کلاسیک خلق می شوند وجود دارد.از لحاظ مفهومی هنرمندانی که از صدا ، نور ، آتش بازی ، چاپگرجوهرافشان ، پیکسل های صفحه مانیتور و حتی پاستل یا مواد دیگر استفاده می کنند، یا رنگهای آمیخته با زرده تخم مرغ را بکار می برند، یکسان هستند. در نتیجه به اغلب کارهای هنری ، نقاشی گفته می شود.

درباره رنگ

رنگ ترکیبی از رنگدانه ، حلال ، چسپاننده و در برخی موارد تسریع یا کند کننده ای برای خشک شدن ، بهبود دهنده بافت ، تثبت کننده و یا هر ماده اصلاح کننده دیگری است. قبل از آنکه رنگ بر روی بوم قرار گیرد، معمولا ابتدا آن را آغشته به نوعی زمینه (یک لایه پوششی که معمولا از جنس جسو می باشد) می کنند تا چسپندگی با رنگ را افزایش داده و حالت بافت سبدی بوم را برای جلوگیری از تراوش کاهش می دهد. با اینکه انتظار می رود رنگدانه هایی که برای نقاشی بکار می روند ثابت باشند، اما برخی از نقاشان از رنگهایی استفاده می کنند که دارای رنگدانه های فرار هستند.

ابزار مورد استفاده نقاش شامل انواع مختلفی است . از جمله :


 


به این موارد می توان گچ ، مداد گرافیت ، پارچه کهنه یا دستمال کاغذ ی ، آینه ( که گاهی برای تغییر زاویه دید و پرسپکتیو و گاهی نیز برای نقاشی شخص از خودش بکار می رود) تربانتین یا هر رقیق کننده بی بوی دیگر (که معمولاً به همراه روغن استفاه می شود) ،مدل یا موضوع و شاید نور پردازی آتلیه را نیز اضافه نمود.

تکنیکهای نقاشی

تکنیکهای نقاشی عبارتند از :

حلال های رنگ

حلال ماده ای است که رنگدانه در آن حل یا قرار داده می شود. تقریباً تمامی حلالهای طراحی در نقاشی نیز قابل استفاده هستند.
برخی از آنها عبارتند از :

 


سبک های معروف نقاشی

سبک های نقاشی می توانند با روشهای بکارگیری و یا با توجه به جنبش هنری که بیشترین تطبیق را با مشخصات غالب و حاکمی که نقاشی نشان می دهد دارند، مشخص شوند. سبک های معروف عبارتند از:



اصطلاحات معمول نقاشی


این اصطلاحات عبارتند از :

می توانید مطالب دیگری را نیز راجع به منشاء هنر و فهرستی از نقاشان مشهور مطالعه کنید.
یکی از مقوله های مطرح شده و ناشناخته در نقاشی ، نقاشی چهار بعدی است.

لینک های خارجی


  • http://www.dutchpaint.net
  • http://www.the-athenaeum.org
  • http://www.metmuseum.org/
  • Art
  • http://www.artabus.com
  • http://www.netz-tipp.de/kuenstler/
  • http://www.moma.org/docs/menu/index.htm
  • http://www.artchive.com/
  • http://www.rmn.fr/US/index2.html
  • http://www.sensable.com/
  • http://www.virtualberet.org/
نوشته شده در  سه شنبه چهاردهم تیر 1390  توسط گودرزی  | 


File:The Mantiq al-tair.jpgFile:Muhammadi concert 1584.jpgFile:Nizami - Khusraw discovers Shirin bathing in a pool.jpg
نوشته شده در  سه شنبه چهاردهم تیر 1390  توسط گودرزی  | 


File:Prince Muhammad-Beik by Reza Abbasi.jpgFile:Youth kneeling and holding out a wine-cup.jpgFile:FS asb.jpgFile:Behzad chogan.jpgFile:Babur-drunken.jpg
نوشته شده در  دوشنبه سیزدهم تیر 1390  توسط گودرزی  | 


نوشته شده در  دوشنبه سیزدهم تیر 1390  توسط گودرزی  | 


روش کار:

بعد از اینکه گچ را با آب مخلوط کردم و گچ آماده شد چند ساعتی طول کشید(تا خودش را بگیرد)

برای اینکه سطح گچ زود خشک نشود آنرا با پلاستیک پوشانده بودم

بعد از چهار روز شروع کردم به کنده کاری و حجم دادن روی گچ

اول طرح را با وسیله ای نوک تیز روی سطح مشخص کردم و آرام آرام دورش را خالی کرده و و روی سطوح برجسته و فرو رفته کار کردم.تقریبا پنج ساعت روی این اثر کار کردم که این اتفاق افتاد و شکسته شد.

البته گچ به این راحتی ها ترک بر نمیدارد و نمیشکند

منظورم این است که مثل  کار نقش برجسته روی گل نیست و بسیار راحت تر است

موقع کار کردن با گل و گچ متوجه میشوید که کار روی گچ آسان تر  میباشد.

تاریخچه ی گچبُری

 نقش برجسته هایی که از گچ تشکیل می شوند معمولاً با بُریدن، سر و کار دارند. گچ را بُریدن و کَندوکاری کردن روی آن را  از گذشته تا به حال ، گچبُری می گویند.

گچبری در دوران های مختلف تاریخ، طیّ طریق نموده تا به امروز که آثار آن در بافت شهری به صورت گسترده ای جلوه گر شده و از آن در نمای درونی ساختمان ها و بناهای بزرگ و مساجدبا سبک های مختلف استفاده شده و نشانگر سال ها تمدّن و فرهنگ این مرز و بوم است که در کالبد معماری، متظاهر می شود و هر شکل از آن معنا و مفهوم و پیامی در بر دارد .

آثار تاریخی و هنری ایران، بیانگر آن است که آفرینش یک اثر، عموماً بر اساس باورها و اعتقادات و طرح ریزی هایی که ریشه در فرهنگ گذشته داشته، انجام گرفته است . در این آثار، هنر،بخشی در قالِب تصویرکلِ آن اثر است و با بخش هایی دیگر، جدا و بی ارتباط نیست . در معماری ایران، اجزا با یکدیگر و با تَمامیت اثر، رابطه و هماهنگی دارند. رابطه ی اجزا باهم و گنجانیدن آن ها در یک قالب که در همه ی آثار نمایان است، یک کالبد فیزیکی از اصل دین اسلام، یعنی توحید است . در واقع درخشش نقوش و جلوه های رموز پنهان و طرح های یک اثر بی بدیل هنری، متأثّر از عشق و فطرت پاک هنرمندانی است که مُلهِم از وَرای مادّه است .

ویژگی و برتری معماری اسلامی ایران، گوناگونی عناصر معماری آن نیست بلکه ذوق سلیم وضوح ، ظرافت ، تناسب درست و سنجیده و آمیزش کلّی هنر های کاربردی و سازگاری بین عناصر معماری است .

یک ویژگی اصلیِ هنرمند ایرانی این است که همواره هنر را با زندگی آمیخته و اکثراً ذوق هنری خود را در ساخت وسایل و لوازم مورد نیاز به کار بُرده است .

اکثر هنرهای ایرانی، جنبه ی کاربردی و انتفاعی داشته و جزء هنر های صناعی محسوب می شوند. نقوش گل و برگ با تنوّع بی انتها، نقش های ظریف و در هم بافته ی هنری، که از چند ستاره درست می شوند .

اشکال درهم پیچیده و عبارات خوش نویسی ، اشکال طبیعی و طرح های اسلیمی ، مُؤیّد اَشکال درهم بافته و ترکیبات خطاطی از دوره ی اسلامی است که بوسیله ی هنرهای کاربردی چون :کاشیکاری ، گچبُری ، مُنبَّت کاری، نقاشی و ...، در آرایش بناها، نقش می بندد و چنان شاهکارهای بی بدیل را در معماری اسلامی پدید می آورد .

همچنین هنر کاربردی شامل آن بخش از فعالیت های بَشریست که نمایانگر عواطف و احساسات درونیِ آفریننده است .هدف اصلی، برآوردن نیازهای روانی و دَرونی است و هنر عبارت از خلّاقیت ترکیبی است در حالیکه دانش ،یک فعالیت تحلیلی است .

گچبُری از پدیده های هنری بی همتا در معماری سنّتی ایران به شمار می رود . گچ به سبب گیرایی و انعطاف پذیری در استحکام بخشیِ ساختار بَنا و در تزئینات معماری دوره ی اسلامی کاربرد ویژه دارد. پیشینه ی هنر گچبُری در ایران، به 2500 سال پیش از این و قبل از ساخت آجُر می رسد . ایرانیان اقسام عملیات گچبُری را ابداع، تجربه و تکمیل کرده اند و یک سِلسله شاهکار در سبک های متوالی پدید آورده اند ، که در جای دیگر همتایشان را نمی توان یافت . اغلب، گچبری را خوار شمرده اند . چون تصوّرمی شده که این وسیله در دست طراح، مقاومتی ندارد و به او امکان می دهد بدون احساس مسئولیت یا برنامه ریزی سنجیده، اَشکال نوظهورِ بی بهایی را پدید آورد . اجرای واقعی نقش های گچبُری که مُستلزِم مهارت حکّاکی است، فوق العاده دشوار نیست ولی طراحی آن مشکل است. مزیّت گچبُری ایرانی در وَهله ی اول، طراحی آن است . یک طرح واقعاً بزرگ، همیشه کار بسامان خیال انگیز نُبوغ است. به طور کلی گچکاری و استفاده از گچ در ایران، سابقه ای طولانی دارد و به عنوان مثال می توانیم قدیمی ترین اثر گچبُری مکشوفه از کاوش های علمی انجام شده در هَفت تپّه ی خوزستان را نام ببریم . این نمونه، از قدیمی ترین اثر گچبری در دوران پیش از تاریخ ایران و متعلّق به هنر و تمدن عیلامی است . در عصر هَخامنشی و اَشکانی هم بطور ساده و گاه بصورت ترکیبی و تلفیقی از این هنر استفاده شده است، اما در دوران ساسانی، تِکنیک و روش های خاصّی به همراه نقوش و موتیف های مختلف حیوانی وگیاهی و انسانی و نیز در فُرم های هندسی، به کار گرفته شده و در مجموع از به کارگیری روش ها و تَلفیق عناصر و موتیف ها در روی گچبری ها ، مناظر جالب توجهی عرضه گردید که موجب تحوّلاتی در دیگر هنرهای عَهد ساسانی و بعدها هنرهای دوران اولیّه ی اسلام در ایران و خارج از مرزهای کشور باستانی ایران شد .

 گچبُری یکی از پدیده ها و هنرهای ارزنده، بخصوص در عصر ساسانی و دارای اُلگوهای کاملتر و پیشرفته تر از سایر هنرها و بیان کننده ی تاریخ هنرِ عهد ساسانی است . به گواهیِ آرایه های گچی که هِیئت آلمانی، در ویرانه های مَدائن ( تیسفون ) کشف کرده اند و اکنون در بخش موزه های بِرلین نگهداری می شود و همچنین به گواهی نقش های گچی ای که در نزدیکی وَرامین بدست آمده و اکنون در موزه ی پِنسیلوانیایِ آمریکا نگهداری میشود ، ایرانیان از روزگار ساسانی از گچ، برای نقش های تزئینی استفاده می کرده اند.

 معماران، در عصر اسلامی به استفاده ازگچ پرداختند . بهترین مثال برای این نقش و نگار های گچیِ دقیق در طاق های مسجد جامع نائین و محراب آن است که یکی از کُهن ترین مسجد های ایرانی است که تا کنون بر جای مانده است . این مسجد، در زمینی هَموار، میان شهر های یزد و اصفهان قرار دارد و نقش های گچی دقیق آن مانند خود بَنا، به قرن دهم هجری بر می گردد و از شکل های گیاهی و هندسی تشکیل می شود که انسان را به یاد نقش و نگارهای عَبّاسی، که در خرابه های سامِره پیدا شده است می اندازد .، اما به جهت کتیبه هایی که با خط خوش بر آن ها نقش شده است با آن ها تفاوت دارد .

از گچبری های ایرانی روزگار سَلجوقیان، آثاری بدست ما رسیده که اَشکالی از انسان وحیوان را می نمایدو از نظر هنری بسیار گِرانبهاست . از سوی دیگر کاوشگران، در ساوِه و رِی به نمونه هایی از تزئینات گچی رنگی و زیبا، دست یافته اند که در یکی از آن ها چهره ی شاه در میان جُرگه ی درباریان، نقاشی شده و در آن لوحه ای بنام سُلطان سلجوقی، طُغرُل دوم به چشم می خورد . بهترین گچبُری ها و تزئینات گچی، در بناهای ایران اسلامی به قرن هشتم هجری بر می گردد که در آن زمان، محراب های بسیاری از مسجد ها از گچ ساخته می شد و دارای نقش های دقیقی بود که عناصر نوشته، بر زیبایی و جذّابیت آن می افزود .

یکی از مهمترین و گرانبهاترین این محراب ها، مِحراب اَلجاتیو، در مسجد جامع اصفهان است که تاریخ 710 هجری و نام سازنده ی آن، «بَدر» را در خود دارد .

هنرمندان ایرانی، نقش هایی بر گچ می کندند و آنها را قالب نمی گرفتند . این کار دراَندِلُس و برخی نواحی اسلامی دیگر به همین گونه بود . از همین رو آرایه های گچی ایران، تُهی از حالت ساختگی و مَلال آور است که تزئینات گچی قالب ریزی شده، در بیشتر موارد دارد.موضوع های تزئینی برگرفته شده در گچ،انواع گوناگون دارد. برخی دیگر، نقش های هنری کوچکی مانند مثلث هَشت ضِلعی ، ستاره، لوزی و دایره ی کوچک است و برخی ،کتیبه هایی به خط کوفی است . از غنی ترین ساختمان های دارای گچبری، مسجد حِیدریه در قزوین ،ضریع عَلویان در همدان، مسجد جامع اصفهان و آرامگاه علیِ بن جعفر در قُم است . هنرمندان صنعتگر ایران در قرن های 10 و 12 هجری، به کاربُرد تزئینات گچی در کاخ ها و خانه ها و رنگ آمیزی آن ها با دقت و تنوّع روی آوردند، بگونه ای که این نقش ها، بسیاربه نقاشی ها و صفحات تَذهیب شده ی کتاب های خطی مَنسوب به آن دوره، شباهت دارد .

آثار گِرانقدر معماری، نتیجه گِرد آمدن و وحدت یافتنِ گروه های متعددی از هنرهای سُنّتی است.آن ها به هنر بنَّایی افزوده می شوند و معماریِ غَنی ما را شکل می بخشند. در واقع هنر ها ی وابسته به معماری ،در هنر مادر، یعنی معماری و بنّایی سنّتی تَجلّی می یابند . بسیاری از استادکاران این هنرها، درکنار معماران و بنایان سنتی، هنر خود را به کمال رسانده اند و بسیاری دیگر تنها با یاری آن هاست که ثَمره و نتیجه ی کارشان را عرضه می دارند.حذف معماری و بنّای سنتی از معماری، یعنی پاشیدگی و از هم گُسیختگی سازمان مُنسَجِم و در هم تَنیده ی استاد کاری در عرصه های هنرهای سنّتی .

هنرمندان ، استادکاران و معماران روزگار ما که در عرصه ی فرهنگ این سرزمین، نقش بِسزا داشته اند،نامشان در ردیف : استاد علی اکبر .استاد محمد رضا. استاد علی رضا عباسی . استاد حاج حسن معمار . استاد حاج حسین لُرزاده ـ استاد حاج عبدالکریم نَوید تهرانی . حاج حسین آهنگر و حاج محمد طالبی پور و ..، برای همیشه به ثبت رسیده است. تلاش هایی که در جهت اِحیای زندگی استادکاری انجام گرفته است، غالباً مَرهون کارهای بزرگی است که به معماران سنتّی واگذار کرده اند و آن ها با دانش و معرفت تجربی خود، مَجمعی از هنرمندان برگُزیده را  مُتشکل و با هزینه های اَندک، آثار ارزشمندی را به یادگار گذاشته اند .

طرّاحی گچبُری

عمل طراحی، فرآیند خلاق از تَجسّم است . این فرایند ،کاغذ سفید را به یک تخیّل بَصَری که می تواند ارتباط برقرار کند، آگاهی و آموزش دهد یا ایجاد خشنودی کند، تغییر می دهد . مَنبع تخیّلی را که ما به تصویر می کشیم، ممکن است شیءای باشد در جلوی رویمان یا خاطره ای بصری از تجربه ای گذشته و یا خیلی معمولی تر، تلفیقی از اِدراک و تَخیّل باشد . ما با دیدن تصاویر، دریافت و کَشف آن ها نسبت به گسترش و تَجسّم تصاویر، می توانیم آن چه راکه می بینیم در ک نمائیم . تصاویری را که طراحی می کنیم، این توانایی را به ما می دهد تا اندیشه ها و تصوُّرات خود را بیان کرده و به ایجاد نوعی ارتباط دست یابیم . در طراحی، می بایستی رعایت برخی نقش های گچبری را نمودکه کاملاً گِرد و در واقع سه بُعدی است و باید به صورت لایه لایه درسه تا شِش لایه و گاه بیشتر و هریک جداگانه ساخته شود . نقش ها گاه کاملا بُغرَنج است . پنج تا شش جزء، در هم بافته شده اند و در جهات مختلف و مُتضاد سِیر می کنند. گچبُر باید پیش بینی کند که شکل های نهایی ازنقطه های شروع درنخستین لایه، چگونه تَکوین خواهد یافت . وقتی به سطح می رسد و با سایر اَجزاء جمع می شود، باید در کدام نقطه پدیدار شود و باید شبیه چه چیزی باشد .حافظه و تخیل و دقت لازم است تا حاصل کار معقول ویِکدست باشد، نه آشفته و دَرهم . چون بِدایه سازی بر نظم و برنامه ریزی دقیق فائِق آید، خطر آشفتگی و ابِهام وجود خواهد داشت .

هیچ کس طبق دستور طراحی نمی کند زیرا یاد آوری چنین دستورات دَرهم و بَرهمی درمَغز به هنگام طراحی ،کاری مشکل است . ما نمی توانیم تمام دانش خودرا به یکباره به یاد بیاوریم. آنچه که می توانیم انجام دهیم، تمرکز روی مُدل وتکیه به چشمانمان است .کلید های طراحی، اساساً فراگیری روش تکیه به چشم ها و فراگیری راه های مختلفی است که می تواند این تکیه کردن را تقویت نماید. طراحی در اصل، رَوند دیدن است و نه به کارگیری اصول کلید های دیگر،نظیر دوباره کشی، تصوّر کردن، ترکیب و نقش واری. در واقع محصول مستقیم، دیدن است که به زبان طراح در آمده است . آن ها را می توان به تدریج و با گام ها به راحتی فرا گرفت . در گچبری تهیه ی نقشه و طراحی اشکال مختلف که اکثراً به صورت بَرجسته می بایستی ترسیم و سپس با ساخت بر روی سَقف و دیوارها پیاده می شود ، می بایستی تَرسیم کننده ،آشنایی کامل با اصول ترسیم و خطوط مختلف با ضخامت متفاوت ،که یکی از اصل هایی است که به زیبایی نقشه و به درک آن کمک می کند راداشته باشد .

کُشته بُری

درکارهای کُشته بری، زمینه ی کار با بوم رنگی به وسیله ی گچ انجام می شود . سپس بر روی گل وبرگ ها با رنگ پلاستیک و گواش، اَلوانی به صورت پَرده گذاری ازرنگ باز به تیره در پنج پرده، بر روی هم رنگ آمیزی و در پایان با رنگ مشکی قلم گیری می شود که بسیار زیباست. گاهی اوقات کُشته بُری به صورت یکرنگ سازی انجام می شود که همان کیفیت را دارد و به آن یکرَنگ سازی می گویند .

تُخمه درآوری نیز شیوه ای در تزئینات گچی است که با پُر کردن نقوش حَفر شده در زمینه ی گچی ساده با گچ رنگی به وجود می آید .

درکار تخمه درآوری، گچبر،  گچ های الوان را بر روی هم انداخته و سپس بر سطح کار، کُشته ی سفید می اندازد یاگِل سفید می کشد که به آن گِل گیوه گویند و بعداز خشک شدن به این ترتیب هر پَره گُلی را می توان به رنگ های انداخته شده بُرش داد و اضافه را پاک کرد تا به حلقه ی رنگ دلخواه رسید .

ابزار گچبُری 

یک گچبر معمولاً، ابزارهایی را در یک بسته به همراه خویش دارد . این ابزارها همه معلولند . معلولِ دست زِبَردست هنرمند. اگر دست هنرمند نباشد، این ابزارها همه هیچند . اولین ابزار گچبری، ماله است. ماله ای کوچک، برای پخش نمودن و پرداخت کردن اسکلت اصلی گچ. ماله جزء اصلی ترین ابزارها در حرفه ی گچبری است . ابزاردوم گچبر، چاقو مانندی است به نام دَمبُر که تیزی آن فقط در قسمت نوک آن است.با نوک این وسیله گچ را می بُرند . دمبر اصلی ترین وسیله ی گچبر است . گچبر با دمبر شناخته می شود . چون دَمبُر است که زیر دست گچبر، گچ را به یک اثر هنری در می آورد . بومخوار، ابزار دیگر است که همان گونه از اسمش پیداست برای تمیز کردن زمینه ی بوم استفاده می شود. ابزار نقّالی برای زیرورو کردن کارهای گچبری و ساخت وساز گُل و برگ و... به کار می رود. وَردَنِگی نوعی قلم گچبری است که برای خط کشی کردنِ جای گَرته شده، استفاده می شود  که بعد از این عمل بتوان برش را انجام داد.قلم بومگِرد، برای قاشقی کردن کلیه ی مکان ها حتی برگ ها و دیگر کارهای قاشقی دار مورد استفاده قرار می گیرد و از لبه ی گرد کوچک آن نیز درچُدَنی سازی استفاده می شود .

انواع گچبُری

هنر را نمی توان محدود کرد. هنرمند هیچ گاه از کار خود خسته نمی شود.، چون کار او تکرار ندارد. هنر گچبری نیز متنوّع است و محدود به چند شاخه نمی شود. گچبر هر روز و هر لحظه یک شیوه به کارش اضافه می کند . بطور کلی گچبری های  انجام شده را می شود به سه دسته تقسیم کرد:

الف ) طرح های زمینه و سطوح . یک سطح را به طور کلی و یا تکه تکه بر روی نظمی خاص زیر پوشش طرحی قرار می دهند . مثل : سقف ،دیوار، در و یا قابی گچی که بر روی دیوار ساخته می شود .

ب ) طرح های حاشیه . یک مسیر را به طور متدد و و یا تکه تکه بر روی نظمی خاص زیر پوشش طرحی به هم پیوسته و سِری قرار می دهند مثل : کِناره ی سقف ، کناره های راه پله و راهرو و یا هر جای دیگر که در گوشه و کنار ما باشد .

ج ) طرح های تک و خاص که فقط در جایی خاص به صورت واحد درست می شود و هر جایی می تواند قرار بگیرد مانند : سَرستون ، سَر قاب ، دور قلاب ، شومینه ، سَردر و ... . این گونه گچبری ها را می توان به طور جداگانه نیز درست کرد .

این سه دسته، شاخه های اصلی یک کار گچبری است . در کارهای زمینه ،طرح هایی مثل گِره، تَذهیب،مُقرنس و انواع و اقسام طرح ها و نقش های کشور های مختلف را می توان جا داد . می توان یک زمینه را پُر کرد از گل های رُز ، مریم ، میخک و ...

در کارهای حاشیه، طرح هایی مثل گِره ، تذهیب ، چَنگ و چُدن ، مُقرنس و انواع طرح ها و نقش های کشورهایی مثل: یونان ، فرانسه ، مصر و ... را می توان کار کرد . می توان حاشیه ای را با مُقرنس پوشاند . می توان در یک مسیر مُمتدد، یک شاخه ی درخت انگور را گچبری کرد.، که انگورها ی آن در طول مسیر به صورت سه بُعدی از شاخه آویزانند. می توان در یک مسیر اَشعار، آیات و جملات زیبای اَدبی را با گچ به صورت بَرجسته درآورد.

کارهای تک و خاص، تنوع زیادی می توانند داشته باشند. از یک شاخه ی گُل گرفته تا یک سبد میوه ، می تواند به صورت برجسته در یک جا ساخته شود. سر ستون ها، با مقرنس، چَنگ وچدن ، ابزارهای گچی و انواع  و اقسام طرح ها تزئین می شوند. آرک آشپزخانه یک کار تک است . از این نمونه ها احیاناً در مرکز سقف خانه یتان نیز وجود دارد. این کارها همه تَکند. اطراف هر چراغ را می توانید شما گچبری کنید. کناره های هر سقف را می توانید شما گچبری کنید و بالای هر مَعبر را می توانید یک آرم و یا یک جمله و شعر  بنویسیدو هزاران هزاران کار دیگر. هر کار که بخواهید می توان با گچ انجام داد.

عدم مِیل به گچبُری

کار استاد برروی گچ ،از عشق او به این هنر بر می خیزد. یک اثر هنری ممکن است برای عموم زیبا نباشد ولی محبوب سازنده ی اوست. گویند روزی موسی (ع) مرگ اُمت خود را از خدا طلب کرد. خدا به او گفت که با گِل، چند کاسه و لیوان درست کن. بعد خدا به او گفت که آن ها را بشکن. موسی اندکی دِرنگ کرد و گفت: خداوندا؛ این ها را من ساخته ام ،دلم نمی رود که نابودشان کنم. خدا گفت : چند ظرف گِلی را نمی توانی نابود کنی، چون خود، آن ها را ساختی. چگونه من مخلوقات خود را از بین ببرم. هر ساخته ای محبوب سازنده اش است. انسان ذاتاً زیبایی را دوست دارد. کسی که از گُل تنفر داشته باشد، عیبی در اوست. گُل زیباست و برای همه زیباست. هر اثر هنری زیباست، اما برای چشم زیبا بین هنرمند . هنرمند اثری را باید بسازد که برای چشم همه زیبا باشد. گچبری نیز هنگامی دوست داشتنی است که از دید همه زیبا باشد. همه ی گچبری ها زیبا هستند ولی زیباترین آن ها، به چشم همه زیباست. کارهایی به اسم گچبری انجام می شود که زیبایی آن را فقط سازنده اش می بیند و دیگران  جز گچی برجسته ،چیزی نمی بینند. انسان هیچ گاه برای چیزی که سودی به حالش  ندارد، پول خرج نمی کند.صاحبخانه وقتی می بیند که پولش می رود و خانه اش مورد هجوم یک مُشت گچ برجسته که هیچ نشانی از هنر ندارد می شود، هیچ گاه سرمایه ی خود را خرج گچبری نمی کند . متاسفانه امروزه کارگچبری را اکثراًکسانی انجام  می دهند که کار خود را فقط خود زیبا می دانند.

کارایشان معرف هنر گچبری است. وقتی اثر زیبا نباشد بیننده ،هنر گچبری را زیبا نمی بیند وهیچ گاه به سمت این هنر  نمی آید.

گچبُر کیست؟

کسی که بتواند یک تکه گچ یا یک سطح گچی را به هرشکل ممکن تبدیل کند ،گچبُر است . واژه گچبُر تقریباَ مثل واژه ی نقاش است.

خالق  یک اثر زیبای هنری، نقاش خوانده می شود و رنگ کننده ی  یک انبارهم نقاش.  البته، دربین ما این طور است و باید از هم تفکیک شوند  . یعنی کسی را که با وسیله ای مثل سنگ یا گچ و... سر و کار دارد را با کسی  که از این مواد، زیبایی می آفریند یکی نبینیم .کسی که با گچ کار می کند ،گچ کار است و کسی که دارد یک اثر هنری را با گچ خلق می کند ،گچبر و هنرمند است.

چگونگی انجام  گچبُری

یک گچبر هرکاری که بشود با گچ کرد را انجام می دهد. او ابتدا گچ را به صورت مایع درست می کند .محلول گچ و آب پس از مدتی، اضافه ی حجم پیدا کرده و شروع به سفت شدن می کند تا به جایی که تبدیل به جامد می شود. قبل از انجماد، به خمیری انعطاف پذیر تبدیل می شود که صورت و اسکلت اثر هنری در آن زمان ودر آن حالت گچ، به دست گچبرصورت می پذیرد. پس از اسکلت بندی گچ به دست هنرمند گچبر،گچ در همان حالت سفت می شود و گچبر شروع به پرداخت آن می کند و پستی و بلندی ها وریزه کاری های آن را با ابزار خاص خود و با استفاده از ذوق وسلیقه ی خود انجام می دهد. این عمل ممکن است در هر جا و در هر سطح و مکانی باشد .

گچ گچبُری

گچی که گچبر با آن گچبری می کند باید مرغوبترین گچ باشد. اگر گچ مرغوب نباشد، اثر هنری را نمی توان به ظرافت و لطافت درآورد. نسبت ترکیب گچ با آب در ساختن گچ گچبری باید به گونه ای باشد که گچ پس از جامد شدن ،سخت نباشد و حالت پنیر مانندی را داشته باشد تا ابزار گچبر با نیروی دست به راحتی بر روی گچ ،کار کند.

انواع گچبری
انواع گچبری:

 1- نقوش مهری:گاهی به خاطر اینکه آجر را نمی تراشیدند بین دو آجر را با گچ تزیین میکردندکه بعد ها این تزیین به کمک سفال های مهری انجام شده و بدین ترتیب صورت میگرفته که بندهای عمودی دیوار آجری را عریض تر میگرفتند و یا قسمتی از آجر در امتداد بند عمودی بریده میشد و این سوراخ ها را با گچ پر میکردند و موقعی که هنوز گچ خود را نگرفته بود با طرح های مختلف روی آنرا تزئین میکردند در بعضی موارد طرح ها را با مهر چوبی روی آن نقش میکردند. طرح های مزبور شامل طرح های ساده هندسی ، اشکال گل وبوته و اسامی مقدس الله وعلی بود. پخش بودن این سوراخ ها در کل دیوار ترکیب جالب توجهی در سطح دیوار میداد . نقوش مهری در تمام بناهای دوره سلجوقی و ایلخانی استفاده شده است.

2- گچبری برهشته:استعمال گچ در ساختن بر جسته کاری بلند و کنده کاری یکی از فرآورده های مخصوص دوره سلجوقی می باشد که در دوره ایلخانی نیز ادامه مییابد ، بهترین نمونه و نقوش پرکا ربرجسته را میتوان در گنبد علویان همدان مشاهده نمود طبیعی است که نقوش کل وبوته ای برای برجسته کاری با گچ بسیار مناسب بود و طرح های هندسی بصورت برجسته کاری بیشتر در نیم ستون ها دیده می شد روش کار بدین صورت بود که : ابتدا گچ آماده شده را به اندازه لازم و قطور روی بنا و قسمت مورد نظر که طرح قبلاً روی آن کشیده شده گذاشته و آنگاه با استفاده از ابزار گچبری مانند دمبر وبومخار نقاط مورد نظر را برش داده و میتراشند ، این نوع گچبری در دوره های قبل از سلجوقی کم عمق تر و ساده تر و در دوره ایلخانی با ضخامت و بر جستگی بیشتر و پرکارتر صورت میگرفت .

3- گره در گچبری: همزوان با بکار بردن کار های گره در آجر کاربرد گره در گچبری نیز آغاز میشود نمونه بارز آنرا میتوان در محراب مسجد جامع فریومد مشاهده نمود که نفیس ترین نوع گره کاری گچبری است . در گره کاری وگچبری ابتدا سطح کار کرم بندی و شمشه گیری میشود تا سطح به سطوح کوچکتر تقسیم شود ،پس از آن زیر کار با لایه ای از کاهگل یا گچ وخاک و یا گچ اندود میگردد بعد لایه ای از گچ کشته آماده به سطح اندود شده کشیده میشود. زمینه گره مورد نظر که بر روی کاغذ ترسیم شده بصورت گرته کردن بر روی سطح گچ مورد نظر پیاده میشود. پس از مشخص شدن حرکات طرح ، خطوط لازم بوسیله قلم گچبری بریده میشود و پس از پرداخت،گره بر روی گچ بوجود می آید

4- گچبری معرق: ابتدا ملات گچ رنگی را که از قبل آماده شده روی سطح صافی می ریختند و پیش از آنکه گچ خود را بگیرد آنرا به شکل دلخواه می بریدند سپس قطعات بریده شده از گچ را با رنگ های مختلف و نقوش مورد نظر در کنار هم می چیدند و پشت کار ملات گچ ریخته که تمام زمینه کار یکپارچه شود و در نهایت قطعه بدست آمده را در محل کار می چسپانند.

5- گچبری لایه ای: نوع دیگر از گچبری تراش است وبیشتر برای گچبری رنگی که بخواهند به چند رنگ مختلف در آید کار می شود روش کار بدین صورت است که لایه گچ کشته را در محلی قبلاً با گچ زنده زیر سازی و صاف شده می کشند و لایه های بعد را نیز به همین ترتیب کار می کنند که هر لایه رنگ خاصی دارد و بعد با کاردک و ابزار گچبری شروع به در آوردن طرح ها با رنگ های مختلف می کنند،ضخامت هر لایه نباید بیشتر از 1mm باشد زیرا باعث ترک خوردن لایه گچ می شود.

6- گچبری توپر وتوخالی:این اصطلاح برای تکنیکی به کار برده شده که از نظر عمل وتاثیر با گچبری برجسته کاملاً فرق دارد،در این تکنیک طرح تزئینی در سطح صاف به عمق کمتر از2cm کنده می شود تا در عقب، سطحی به موازات سطح جلو تشکیل دهد و خطوط اصلی طرح یا مستقیم و یا با ضربات مایل که از حیث عمق یکنواخت است کنده و بریده می شود.

۷- گچبری کشته بری:نحوه آماده کردن گچ آن قبلاً گفته شده که در ابتدا گچ زبره نیم کش بر روی محلی که بخواهند کشته بری انجام دهند کشیده شده و بعد روی آنرا گچ نرمه می کشند و پس از آنکه این گچ خود را گرفت یک لایه دیگر گچ نرم به قطر 1تا2mm میکشند و پس از گرفتن این گچ که آب آن زیادتر بود و نرمتر از لایه زیرین طرح را پیاده می کردند و با استفاده از دمبر اطراف طرح را خط می انداختند تا به زمینه سفت زیرین برسند. پس از آن بوسیله بومخار قسمت های اضافی را از زمینه جدا می کردند تا طرح کشته بری بدست آید. این شیوه بیشتر در دوره صفوی رایج بود.

 8- گچ به عنوان کمک وماده الحاقی به ساختمان:در بعضی از ساختمان ها قوس های گچی معمولی برای گرفتن فاصله بین سر لبه ونیم ستون ها به کار برده میشد. برای اینکه مقرنس کا ری شکل دقیق تری به خود بگیرد و ناصافی آجر های آن گرفته شود پوشش نسبتاً ضخیمی از گچ روی آن می کشیدند. برای ملایم کردن و صاف کردن ناحیه میانی دیوار و طاق در سطوح مختلف گچ کار می شد . مثلاً در نقاطی که سطح عمودی و افقی دیوار چند سانتی متر عمیق می شد زاویه قائمه با گچ پر میشد تا یک زاویه 45 درجه تشکیل دهد این شیوه بیشتر در دوره ایلخانی رایج شد.

9- روش تخمه در آوری(و آن سه روش دارد

الف)در روش اول سطح گچی و یکدست آماده می شود سپس بر روی سطح صاف طراحی انجام می شود سپس با ظرافت خاص و دقت هر چه تمامتر سطوح طراحی شده که از گچ سفید پوشیده شده اند را نقش خواهند کرد قطر کندن سطوح طرح از سطح گچ حدود ½ سانتی متر است. که از سطح گچی کنده شده و خارج میگردد بنا بر این یک سطح برجسته و یک سطح گود خواهیم داشت سپس نقاط و سطوح خالی شده از گچ با مواد لازم پر میگردد لذا با توجه به طرح و رنگ لازم محل گود نشده را با گچ رنگی مورد نظر مبدل به سطحی صاف و یکدست با زمینه میگردانند،عیناً مانند اینکه نقاشی آبرنگ بر روی زمینه گچی به عمل آماده باشد و چشم را به خطا می برد چون بدون لمس کردن ویا از زاویه خاصی دیدن مشکل بتوان تشخیص داد که این سطح صاف کنده شده و دوباره پر گردیده است بطور خلاصه زمینه صاف گچی با این عمل دوباره مبدل به زمینه صاف رنگی خواهد شد(مانند عالی قاپوی اصفهان).

ب)پس از صاف و یکدست نمودن سطح گچی لازم،با توجه به عناصر معماریِ همان محل و با طرح لازم ومورد احتیاج مطابق و هماهنگ با روش تزئینی دیگر طرح اصلی بر روی سطح گچی سفید و صاف کار میشود. پس از قلم گیری و محکم کردن طرح،مرحله بعدی انجام میشود. در این حالت به جای اینکه طرح از گچ سفید در سطح خالی شود،زمینه صاف ویکدست که بدون طرح است از گچ خالی می شود و در حقیقت این طرح است که در سطح گچی باقی می ماند لذا طرح و نقش،برجسته شده و زمینه خالی و گود میشود. این عمل احتیاج به دقت و مهارت فراوانی دارد زیرا بعضی نقوش بسیار ظریف و حساس هستند و با احتیاط هر چه تمامتر بایستی اطراف آنها را خالی نمود بعد از این عمل کار رنگ آمیزی انجام می شود در این روش گچ و رنگ مخلوط شده و رنگ مورد نظر را برای زمینه آماده ساخته و سطوح خالی زمینه را با دقت پر میکنند سپس انرا صاف نموده که با سطح طرح که برجسته بوده یکسان شود. در این حالت طرح ها به رنگ سفید گچ باقی میماند ولی زمینه رنگی میشود. در آخرین مرحله بایستی دقت شود سطح رنگی و سطح سفید یکسان باشند.(این روش عکس روش الف میباشد)

ج) این روش یکی از بهترین نوع تزئین است که بسیار پر کار میباشد در این نوع سطح گچی صاف را آماده نموده و طرح اندازی می کنند. طرح ها گاهی بسیار ظریف و دقیق و بر گرفته از طبیعت است طرح های لازم را قلم گیری میکنند تا مشخص تر شود سپس سطح گچی صاف را که زمینه طرح اصلی است از گچ سفید،خالی میکنند با این عمل لایه ای از گچ را که در زمینه وجود دارد خالی کرده و عمق ایجاد میکنند حال زمینه را با رنگ و گچ که رنگ مناسبی را پدید آورد پر میکنند یعنی سطح خالی شده را بالا می آورند . گاهی ممکن است سطح زمینه را که با گچ ورنگ پر شده است تا سطح طرح که از گچ سفید باقی مانده یکسان نکنند و کمی اختلاف سطح ایجاد شود بنا براین دو سطح متفاوت از طرح سفید و زمینه(که از گچ رنگی است)بدست می آید نکته مهم در این روش این است که به جای کار گذاردن رنگ در نقاط سفید طرح دوباره جاهای طراحی شده را کنده کاری میکنند که این عمل دقت وظرافت بسیاری لازم دارد. بعد از تمیز کردن محل خالی شده در طرح وایجاد عمق لازم که معمولاً کم است،به جای گچ سفید ترکیبی از رنگ و گچ را با آب مخلوط نموده و در نقاط گود شده قرار می دهیم بنا بر این ملاحظه میشود که در این نوع سوم سطح گچی سفید رنگ که خود نیز طرح رنگی است تخمه در آوری می شود. بنا بر این در این روش هم سطح تخمه درآوری می شود و هم طرح. ابداع این روش بی تاثیر از دیگر روش های تزئینی روی گچ و یا کاشی معرق نیست.(این روش تلفیقی از دو روش قبلی است)

 آنچه مسلم است این است که هنرمند دوره صفوی علاوه بر اجرای نقوش در طراحی معماری و شناخت ابزار تبحر داشته و از خواص گچ و ترکیب آن با رنگ ها و مواد از تجربه کافی برای اجرای روش های تزئینی بهرمند بوده است. عمده ماده اصلی برای استفاده در تخمه درآوری،گچ سفید و نوم میباشد که اول بایستی مقدار گچ لازم غربال شده و به یک درجه از نرمی برسد آنگاه بایستی با آب مخلوط شده و خمیر نرم ویکدستی را بوجود آورد پس خمیر گچ در سطح دیوار مالیده شده و صاف و یکدست گردد واین زمینه کار تخمه درآوری میباشد . حال برای مرحله بعدی که پر کردن جاهای خالی شده از گچ است بایستی مجدداً از گچ واین بار رنگ استفاده شود که برای هر رنگ لازم باید مقداری گچ و رنگ با نسبت مشخص با هم مخلوط شود . زیرا نسبت ها در اتصال رنگدانه ها در ملات گچ تاثیر خوبی داشته و ضمناً حالت گیرایی گچ را نیز افزایش میدهد و استحکام بیشتری پیدا میکند بعد از تمیز کردن محل کنده شده در هر بخش از طرح که رنگ و گچ لازم است،محل خالی شده را با گچ رنگی پر میکنیم سپس سطوح پر شده را بوسیله ابزاری شبیه کاردک یکدست و صاف می نماییم که تراز با سطح زمینه شود . نوع گچ استفاده شده بایستی خالص و سفید رنگ باشد . عمل ملات سازی شبیه ملات کشته بری در گچبری است و ملات باید در حدی نرمش داشته باشد که به راحتی فرو ریزد و بیرون نریزد. رنگ های به کار رفته شده به طور اعم خالص هستند هر چند که به هنگام مخلوط شدن با گچ ممکن است مقداری از درجه خلوص شان کم شود . در نقوش تخمه درآوری آنچه که تا به حال در آثار معماری باقی مانده نشان میدهد که بیشتر از موتیف های طبیعی استفاده شده است گاهی اوقات نیز از نقوش افسانه ای یا طبیعی و گیاهان و اشجار و در بعضی از تقسیم بندی ها از نقوش هندسی بهره وری شده است. نکته مهم دیگر در این تزئین که فرق این تزئین را با نقاشی روی گچ از لحاظ ظاهر مشخص میکند این است که در نقوش تخمه درآوری سایه روشن وجود ندارد در حالی که در نقوش دیگر روی گچ ممکن است سایه پردازی یا عمل پرداز انجام شود. دیگر اینکه از لحاظ استحکام نقوش و ماده بکار رفته شده روی زمینه و ظرافت نقش قابل مقایسه با نقوش دیگر نیست . دیگر اینکه نقوش آبرنگی روی گچ در اثر مرور زمان ممکن است فرسوده شده و شفافیت خود را از دست می دهند و مواد خواص چسبندگی خود را کم میکنند لذا رنگ در سطح تزئین به خطر افتاده و امکان ریزش و از بین رفتن آن وجود دارد. اما در نقوش تخمه درآوری به لحاظ این که گچ و رنگ در عمق فرو رفته و مجدداً به سطح آمده این عوارض مشاهده نمی شود و هنگام عمل مرمت نیز کار با اصول بهتری انجام می شود.شایان ذکر است که انتخاب مکان مورد نظر برای روش تخمه در آوری مهم می باشد زیرا همان طور که می دانیم رطوبت از عواملی است که با گچ سازگاری ندارد و قرار گرفتن محل تزئین در جریان رطوبت هر چند کم باشد به علّت خاصیت مکش رطوبت توسط گچ،اثر را نابود میکند و رنگ ها و گچ پوسیده میشود. به همین علت یکی از موارد استفاده این تزئین روی سردر ها و مقرنس ها میباشد که احتمال نفوذ رطوبت کم است و یا در بدنه هایی از دیوار به کار میرود که درصد رطوبت آن بسیار ناچیز میباشد ویا اصلاً رطوبت ندارد. آنچه مسلم است این است که بسیاری از نقوش و رنگ ها را میتوان در سطح مورد اطمینان با روش تخمه درآوری به اجرا در آورد و از ظرافت این تزئین نسبتاً با دوام بهرمند گردید. ابزار های مورد استفاده برای اجرای روش تخمه درآوری در تزئین دیوار عبارتند از: انواع کاردک های نوک پهن و نوک باریک،ظرف مخصوص خمیر کردن گچ،ماله برای صاف کردن سطوح گچ و غربال

نوشته شده در  دوشنبه سیزدهم تیر 1390  توسط گودرزی  | 


عکس های نقاشی ه...  kocholo.orgعکس های نقاشی ه...  kocholo.orgعکس های نقاشی ه...  kocholo.orgعکس های نقاشی ه...  kocholo.orgعکس های نقاشی ه...  kocholo.orgعکس های نقاشی ه...  kocholo.orgعکس های نقاشی ه...  kocholo.orgعکس های نقاشی ه...  kocholo.orgعکس های نقاشی ه...  kocholo.orgعکس های نقاشی ه...  kocholo.orgعکس های نقاشی ه...  kocholo.orgعکس های نقاشی ه...  kocholo.orgعکس های نقاشی ه...  kocholo.orgعکس های نقاشی ه...  kocholo.orgعکس های نقاشی ه...  kocholo.orgعکس های نقاشی ه...  kocholo.orgعکس های نقاشی ه...  kocholo.orgعکس های نقاشی ه...  kocholo.orgعکس های نقاشی ه...  kocholo.orgعکس های نقاشی ه...  kocholo.org
نوشته شده در  دوشنبه سیزدهم تیر 1390  توسط گودرزی  | 


نوشته شده در  دوشنبه سیزدهم تیر 1390  توسط گودرزی  | 


تاکنون در نواحی فلات ایران آثاری پراکنده مشتمل بر تندیسهای گِلی، صخره نگاره ها، سفالینه های منقوش و مُهر های محکوک شناخته شده اند که ما را تا حدی با زندگی مادی و معنوی ساکنان این خطه در اعصار قبل از تاریخ آشنا می کنند.
صخره نگاره های منطقه کوهدشت لرستان، که صحنه های رزم و شکار با تیر و کمان و حیواناتی چون اسب، گوزن، بز کوهی و سگ را نشان می دهند، از جمله قدیمی ترین آثار تصویری یافت شده در ایران به شمار می آیند. بیشتر این نقاشیها به شیوه ای ساده و ابتدایی و با رنگهای قرمز اخرایی، سیاه و یا زرد بر روی دیواره غارها کشیده شده اند

هنر نقاشی قبل از اسلام:


تاکنون در نواحی فلات ایران آثاری پراکنده مشتمل بر تندیسهای گِلی، صخره نگاره ها، سفالینه های منقوش و مُهر های محکوک شناخته شده اند که ما را تا حدی با زندگی مادی و معنوی ساکنان این خطه در اعصار قبل از تاریخ آشنا می کنند.
صخره نگاره های منطقه کوهدشت لرستان، که صحنه های رزم و شکار با تیر و کمان و حیواناتی چون اسب، گوزن، بز کوهی و سگ را نشان می دهند، از جمله قدیمی ترین آثار تصویری یافت شده در ایران به شمار می آیند. بیشتر این نقاشیها به شیوه ای ساده و ابتدایی و با رنگهای قرمز اخرایی، سیاه و یا زرد بر روی دیواره غارها کشیده شده اند.
جلوه های بارزتر هنر تصویری کهن ایران را بر روی سفالینه های مکشوفه از تپه سیلک(کاشان)، تپه حصار(دامغان) و ...، می یابیم. این ظروف دارای رنگ بدنه ای نخودی یا صورتی که با شکلهای کژنمای انسانی و صور ساده شده حیوانی و نقوش هندسی به رنگهای سرخ، قهوه ای و سیاه نیز آراسته شده بودند.
مفرغینه های لرستان(سده 12 تا 8 ق.م) نیز از مهمترین جلوه های کهن ایرانی به شمار می آیند. در بررسی ویژگیهای تصویری این اشیاء مفرغی می توان لوح منقوش تیردانها را مثال آورد.
آنچه کار هنرمندان اعصار مختلف را به هم پیوند می دهد تشابه کلی روشی است که آنان برای بیان مقاصدشان به کار می بردند. تصویرگران پیش از تاریخ طبیعت نگار نبودند و پدیده های واقعی را بر حسب ذهنیت خویش به نشانه های رمزی تبدیل می نمودند.
با تاسیس امپراطوری هخامنشی و تسلط ایرانیان بر سرزمینها و اقوام مختلف، فرهنگها و سنتهای هنری سرزمینهای مغلوب در کنار هنر عیلامی، فرهنگ و هنر این عصر را بوجود آوردند. هنر تصویری هخامنشی در هنرهای فلزکاری، مهرها، نقش برجسته ها و تکه نقاشیهای یافت شده در گنج خانه تخت جمشید قابل مشاهده و بررسی می باشد.
دوران پارتی شاهد برخورد تمدن یونانی(هلنیستی) و ایرانی است، باعث بوجود آمدن فرهنگ و هنر یونانی ایرانی نیز گردید و گاهاً طبیعتگرایی و مضمونهای اساطیری یونان در آثار این دوره قابل تشخیص می باشد.گچبری رنگی و نقاشی دیواری از هنرهای رایج در عصر اشکانی بودند آثار متعلق به این دوره مؤیدی بر این امر می باشند. احتمالاً روش دیوارنگاری برگرفته از غرب بود و در اینجا با گچبری تلفیق شده بود. البته نقوش نیز از این تأثیر بی بهره نبودند. از این دوره چند دیوارنگاره در بقایای کاخ کوه خواجه باقی مانده است.
نقاشیهای پارتی بیشتر از این جنبه اهمیت دارند که ریشه سنتهای نقاشی بعد از اسلام را در آنها می توان یافت. اساس هنر ساسانی را عناصر کهن ایرانی و آسیای غربی تشکیل می دادند، عناصری که از طریق رجوع به سنتهای هخامنشی احیاء شده بودند. هنر ساسانی از برخی ویژگیهای هنر پارتی هم بهره گرفت و بدین سان باعث تداوم آنها شد. از تلفیق این عناصر گوناگون زبانی نو شکل گرفت که نه فقط واژگانی مناسب برای توصیف عظمت، اقتدار و تجمل شاهان ساسانی داشت، بلکه عمیقاً از قابلیتهای ذوق و اندیشه ایرانی نیز برخوردار بود.
از این دوره آثار نقاشی و گچبری تزئینی کمی در دسترس وجود دارد اما شاید بتوان نقش برجسته های ساسانی را ملهم از نقاشیهای این دوره دانست.
در این عصر «مانی» که مدعی نبوت بود عقاید خود را که مجموعه ای از اعتقادات و نظریات آئینهای بودا – زرتشت- مهرپرستان و مسیح بود و به وسیله نقاشی تبلیغ و ترویج می نمود. هنر مانوی با درآمیختن هنر آسیای مرکزی بخصوص هنر ایرانی ساسانی- هنر نقاشی و کتاب آرائی ایران را پایه گذاری نمود که در سراسر جهان بی نظیر بود، نقاشی های مانی دارای طرح و رنگ تند و باجلاست و بیشتر از رنگهای سرخ و ارغوانی و سبز سیر و روشن در زمینه آبی استفاده نموده است.




هنر نگارگری در صدر اسلام:
زمانیکه سخن از هنر و نگاره های اسلامی باشد باید اوج و اعتلای آن را در ایران جستجو نمود چرا که در آخر حکومت سلسله ساسانیان و پذیرش دین اسلام از جانب ایرانیان، اعراب سابقه هنری نداشتند به ناچار هنرمندان کشورهای تسخیر شده را به خدمت دستگاه پرقدرت و قدرتمند خویش گماشتند پس از یک دوره رکود در نگارگری به دلیل مسائل سیاسی، اعتقادی و اجتماعی با قدرت گرفتن امویان و تاثیرپذیری آنان از سیاستهای رومی و ایرانی و نیز توجه به سنتهایشان، باید قدیمی ترین نمونه های نگارگری پس از اسلام را در خارج از مرزهای ایران جستجو کرد.

مکتب بغداد:
نخستین مدرسه توسط خلفای عباسی در بغداد ساخته شد و در آن نگارگری و مصور کردن کتب انجام گرفت.از جمله کتبی که در این دوره مصور شد کتاب کلیله و دمنه است. این کتاب از زبان سانسکریت توسط ابن مقفع به عربی ترجمه شده بود. از نقاشان معروف مکتب بغداد ، عبداله بن فضل است که در سال 619 هجری قمری به امر مصور کردن کتاب مشغول بوده است .

مکتب سلجوقی:
در مکتب بغداد بسیاری از تصاویر و نگاره ها با الهام از نقاشی ها و چهره پردازی های مسیحی که با هاله دایره یا شعله های نورانی انجام می گرفت در حالی که در مکتب سلجوقی کم کم خصوصیات ایرانی نقش مایه این مکتب گردید. از این دوران ظروف فلزی، سفالینه، نسخ خطی ، نقش های دیواری بسیاری باقیمانده که با بررسی آنها در می یابیم: که بیشتر نقش ها و تزئینات بر روی متن رنگ آمیزی شده اند و در نسخه های خطی برای مصور کردن آن، نقاشی بر روی صفحه کتاب بدون رنگ آمیزی قبلی مستقیماً انجام شده است . نقش لباس ها برخلاف و چین و چروک ، سایه روشن های مکتب بغداد با نقوش اسلیمی و گل و گیاه تزیین شده اند. از کتب مصور این دوره اندرزنامه است. مصور کردن داستان بهرام و آزاده یکی از موضوعات مهم نگارگری مکتب سلجوقی است.

مکتب مغولی (تبریز):
در اوایل قرن7 هجری، سرزمین تحت تصرف سلجوقیان در ایران بوسیله مغولان فتح شد و دامنه این تصرفات تا بغداد کشیده شد. با فتح ایران دو کشور بزرگ ایران و چین عملاً روابط تزدیکی پیدا کردند و ارتباطات فرهنگی و تجاری فی مابین این دو کشور برقرار شد و هنر مندان چینی به سرزمین ایران راه یافتند و مكاتب نگارگری با سبك و مكتب مغولی را در ایران تأسیس کردند . در این دوره مصور کردن شاهنامه نیز رواج داشته و نمونه زیبایی از شاهنامه مصور را که به نظر می رسد قدیمی ترین نسخه تا به امروز شناخته شده است و دارای 89 مجلس می باشد به خط نسخ حسن بن حسن بهمنی در موزه توپقاپوی استامبول نگهداری می شود. شاهنامه دیگری از این مکتب دارای شهرت نسبتاً چشمگیری است بنام شاهنامه«دموت» نامیده می شود و در نیمه دوم قرن چهاردهم میلادی نوشته و نقاشی شده است.

مکتب مغولی(شیراز):
زمانی که مغول ها به ایران حمله کردند و بسیاری از شهرهای ایران صحنه تاخت و تاز آنان قرار گرفت، شیراز در امان بود و این خطه محل تجمع و زندگی هنرمندان و دانشمندان گردید. در این دوران آرامش زمینه های مختلف نکارگری، کتاب آرایی و خوشنویسی فراهم و به رشد و شکوفایی رسید به نام «مکتب شیراز» پایه گذاری گردید. از ویژگی های نقاشی این مکتب استفاده از رنگ در سطوح رنگی تفکیک شده و حضور بسیاری از عناصر و موتیف های عصر ساسانی در متن تزئینات است.

مکتب تیموری هرات:
تیمور در سال 783 هجری قمری از شمال خراسان بزرگ به سوی یران حمله ور شد و در بهار همان سال شهر هرات را تصرف کرد و پس از لشکر کشی به مرکز ایران و جهانگشایی، سرانجام حکومت تیموری در زمان شاهرخ توجه به هنرمندان و برگزیده شدن هرات به پایتختی، موجب تأسیس مکتبی شد که امروز به« مکتب هرات» شهرت یافته است و فصل جدیدی از هنر نقاشی گشوده می شود. یکی از زیباترین آثار این دوره ، مکتب هرات، کتاب کلیله ودمنه نصر اله ابوالمعالی است که در حال حاضر این کتاب در کتابخانه کاخ گلستان تهران نگهداری می شود. امتیاز مکتب هرات، تمایل نگارگران به دقت در نگاره ها و تفاصیل رسم و نازک کاری آن و تعداد رنگ ها و انسجام ، تناسب آنها و کثرت استعمال رنگ طلایی و پوشاندن زمینه با گیاهان و بوته ها و رنگ سفید است. شاهنامه معروف «بایسنقری» با صفحات مصور که نگارگر آنها شناخته شده نیست و خط آن متعلق به میرزا جعفر بایسنقریی ( میرزا جعفر تبریزی) است و در حال حاضر در کتابخانه کاخ گلستان نگهداری می شود. این نسخه گرانبها شیوه نقاشان ایرانی مکتب هرات را با موضوع صخره های مرجانی و حاشیه های جادویی با رنگ های فوق العاده نشان می دهد . ایجاد می کند . نه تنها در هنر اسلامی بلکه در هنر تمام جهان، این صخره ها به رنگ آبی تیره، فیروزه ای سبز، صورتی سرخ و سفیدشاخص و منحصر جلوه گر می شود. متأسفانه همچنانکه گفته شد نسخه های مصور فاقد امضای نگارگران است. از معروف ترین نگارگران این مکتب می توان از استاد «کمال الدین بهزاد هراتی» نام برد.

مکتب صفوی تبریز:
با به قدرت رسیدن شاه اسماعیل اول و تشکیل دولت صفوی در تبریز بار دیگر هنرمندان در کتابخانه سلطنتی جمع آمدند تا با ریاست بهزاد در کارگاه های مربوط به تهیه کتاب و مصور کردن نسخه ها به فعالیت بپردازند. علاوه بر هنرمندان مکتب هرات، نگارگران شیرازی نیز که پس از تصرف شیراز در سال 909 هجری قمری به هرات آورده شده بودند در تشکیل مکتب نگارگری صفویه تبریز نقش عمده ای داشتند و از علایم مشخصه نقاشی های مکتب صفویه در نیمه اول این دوره پوشش لباس و اشخاص است که عبارت از عمامه است و از بالای آن میله یا علامت کوچکی به رنگ سرخ نمودار است و در هر تصویری این علامت دیده می شود،این علامت مربوط به خاندان صفوی است.

مکتب صفوی قزوین:
قبل از مرگ شاه طهماسب و پس از انتقال پایتخت از تبریز به قزوین عده ای از هنرمندان در این شهر استقرار یافته و به فعالیت هنری پرداختند. در مکتب قزوین به همت شاه اسماعیل دوم در کتابخانه پدری با نیت تجدید اعتبارات گذشته اقداماتی انجام شد از هنرمندان این دوره مظفر علی، سیاوش، شیخ محمد، میر مصور، صادق بیگ، آقا رضا و رضا عباسی ر ا می توان نام برد . سبک و روش کار ابتدا همان روش تبریز بود بعدها صحنه های مربوط به زندگی درباری و کم کم تزئینات جای خود را به ساده گرایی داد و هنرمندان به طبیعت گرایی روی آوردند. سر انجام با انتقال پایتخت به اصفهان دوران کوتاه مکتب قزوین نیز به پایان رسید و نگارگری وارد مرحله تازه ای شد.

مکتب صفوی اصفهان:
شاه عباس با انتقال پایتخت از قزوین به اصفهان به جمع آوری هنرمندان و تشویق آنان برای فعالیتهای هنری پرداخت. با تشکیل مکتب نگارگری صفوی اصفهان در سال 1000 هجری قمری شیوه و سبک خاصی در پیش روی هنرمندان قرار گرفت. از ویژگی های این مکتب روی آوردن هنرمندان به تک چهره پردازی و انجام نگارگری متفرقه به جای مصور کردن کتاب ها و نسخه ها است . ارتباط با نقاشان اروپایی و جهانگردانی که بدون رعایت قید و بندهای موجود در بین هنرمندان به راحتی و آزادی از هر چیزی که برایشان جالب بود اقدام به طراحی و نقاشی می کردند، باعث شد هنرمندان ما نیز به مردم توجه کنند و از حالت درباری و سفارشی بیرون آیند. علاوه بر مصور سازی شاهنامه که در حکومتی و توسط هر پادشاهی همواره مد نظر بوده است، در این مکتب به مصور کردن نسخه های دیگر مثل دیوان شعرا نیز پرداخته می شود.

مکتب زندیه:
شیوه نقاشی عینی و واقع گرای غربی آرام آرام جایگزین نقاشی ایران می شود . در فاصله میان قرن های دوازدهم و سیزدهم هجری یکصد سالی می گذرد تا هنرمندان ایرانی دوباره موفق شدند از دو عنصر ناهمگن یعنی نقاشی رنگ روغن اروپایی و شیوه سنتی صورتی تازه بیا فرینند که به نقاشی مکتب زند و قاجار معروف است و از شاخصه های این مکتب تزئینات گل و مرغ است که بر روی جلد کتاب ، آینه و ...به بهترین و شاد ترین وجه ارائه شده است. در این شیوه جایگزین شده روش های چهره سازی و طبیعت پردازی استادان متقدم قرن دهم و یازدهم هجری تغییر پیدا می کند و از یاد می رود و ابزار تازه و ناشناخته ای چون رنگ روغن وبوم و به کار گرفته می شود و نقاش به جای صفحات کتاب زمینه کار خود را بر روی بوم یا قاب آینه، جعبه آرایش ، قلمدان و یا دیوار جستجو می کند. استادان مهم عصر زندیه و قاجاریه نظیر آقا صادق، علی اشرف، آقا نجف، میرزا بابا و محمد علی و عبداله، میراث پراکنده و نامنظم ما قبل خود را درنهایت سعی دوباره تنظیم کردند و شکل دادند و با تحولی مختصر سبکی را بوجود آوردند که در کارگاه هنری گلستان با حمایت و تشویق فتحعلی شاه قاجار بنیاد شده بود و سبک نقاشی نیمه اول قرن سیزدهم را به حد کمال رساندند. نقاشی های رنگ روغن و بزرگ پارچه را با موضوعات بزم و رزم جلوس و تک چهره های شاهان، شاهزادگان، امرا، زنان و رقاصه ها، موضوعات حماسی، مذهبی را سفارش گرفتند و انجام رساندند.
در سال 1309شمسی مدرسه صنایع قدیمه دركنار مدرسه صنایع مستظرفه به همت زنده یاد حسین طاهر زاده بهزاد به منظور احیاء هنرهای سنتی و ملی در تهران تاسیس شد، در زمینه هنر نگارگری ایرانی در این مدرسه استاد هادی تجویدی بعنوان اولین معلم نگارگری شروع به تعلیم و تربیت شاگرد نمود هنرمندانی چون مرحوم زاویه ،مقیمی تبریزی ، علی كریمی ، زیر نظر ایشان به كسب هنر نگارگری پرداختند،هنرمندانی كه امروزه هر كدام استادی صاحب نام و برخی صاحب سبك در مینیاتور ایران اند و آثارشان در موزه های ایران و جهان نگهداری می شود. ازدیگر استادان بنام معاصر می توان به : علی مطیع ، حسین بهزاد،حسین الطافی ،
علی اسفرجانی، اكبرتجویدی، محمدتجویدی،كلاراآبكار، عیسی بهادری، محمود فرشچیان ، مجید مهرگان ، محمد رجبی ، رضا اصل نجفی( هنرمند زنجانی)و...،اشاره نمود.


منابع:
- نگارگری ایران، شیلا کن بای، ترجمه دکتر شایسته فر، انتشارات هنر اسلامی
- نقاشی ایران، روئین پاکباز، انتشارات زرین و سیمین
- آموزش نقاشی ایرانی، غلامرضا اسماعیل زاده، انتشارات یساولی
- مبانی هنرها، فایق توحیدی، انتشارات سمیرا
- نگارگری ایران،سید محمود افتخاری، انتشارات زرین وسیمین

نوشته شده در  دوشنبه سیزدهم تیر 1390  توسط گودرزی  | 


شارژ ایرانسل

فروشگاه اينترنتي ايران آرنا

تفریح و سرگرمی

دانلود